Ortaçağ da hakikat anlayışı inanç üzerinde bir tenellendirmedir . Felsefe modern dönemde hakikati bulmak ve anlamak için kendisini yeniden özne üzerine konumladırıp özneden hareket ederek yeniden bir hakikat arayışına girmekte .
Özneden basit düşünen bilinç sahibi olan insan descartes baktığımız zaman kendisini bütün felsefe sistemini öznenin analizinden yola çıkarak özneyi merkeze koyarak varlık felsefesini oluşturmuştur.
Modern felsefenin kurucusu olan Descartes varlığa ilişkin hakikatin noktası öznedir.
O bütün gerçeklik ve düşünen özneden hareketle bir varlık inşaası yapar ve ” Düşünüyorum o halde varım” der
Kuşkulu yöntem Olarak el alıp sadece kuşku duyduğumdan kuşku duyamam anlayışıyla dış dünyaya ilişkin bilgileri kuşku sürecinden geçirir.
Descartes kuşku duyulama en açık ve seçik bilginin ne olduğunu araştırmanın 1 görevi öznenin kendi bilincine yönelik bilgisi temelde var ise”düşünüyorum o halde varım”
Önermesi şüphe edilmeyecek tek şeydir şüphe sadece araştır rasyonalist filozof olarak aklı ön planda tutar. varlığa ilişkin hakikate ulaşınca araç olan şüphe terk edilir.
Ontolojik olarak baktığımızda descartes Zihni şöyle ortaya koyar; metodolojik şüpheyi ele aldığımız zaman descartes dış dünyanın bütün bilgileri kesinlikle yoksun olarak ifade eder.
Şüphe duyulmayacak tek şey şüphe etmemdir.
Düşünmek rastiyalanist tavırdır düşün faaliyeti varsa ortada onu gerçekleştiren bir fail de vardır.
Tanrı ;sonsuz ,ezeli ,ebedi, değişmez ,bağımsız her şeyi bilen insan ise sonlu ve eksiktir.
Her şeyin bir nedeni olduğuna göre ezeli ebedi mükemmel olan Tanrı düşüncesine ancak ve ancak ezeli ve ebedi olan Tanrı tarafından gerçekleşir.
İnsan olarak bakımından mükemmel bir tanrıya sahip isek bu varlık sadece düşüncemizde vardır var olama aynı zamanda zihnimizden bağımsız olarak bir tanrıdan söz etmemiz gerekmektedir.
Çünkü kendi başına var olan bir varlık zihinde var olan bir varlıktan daha mükemmel.
Hem mükemmel Tanrı yaratmış olduğuna göre dünyada bizi kandırma amacı gütmez o halde gerçekten bizden bağımsız maddi gerçeklik bulunur tanrıdan hareketle art çıkması lazım.
Ona göre evreni ve onun yasalarını en mükemmel şekilde yarattıktan sonra bir defa müdahale ediyor sonra geri çekiliyor.
Vedat SALİHOĞLU 